Του Αντώνη Αντζολέτου

Εφόσον ο Αύγουστος κλείσει μέσα σε συνθήκες χαμηλής και ελεγχόμενης έντασης με την Τουρκία, θα έχουν επιβεβαιωθεί οι Αμερικανοί που προέβλεπαν πως ο Ταγίπ Ερντογάν δεν θα τραβήξει μέχρι τα άκρα το σχοινί των προκλήσεων. Η διπλωματία του γεωτρύπανου, καθώς και οι “φυτιλιές” έντασης ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου με υπερπτήσεις πάνω από την Κίναρο, τα Μαύρα Λέρου και την Κανδελιούσσα εφιστούν την προσοχή των ένοπλων δυνάμεων αποτελούν, όμως μια πάγια και διαχειρίσιμη τακτική της Άγκυρας.

Η ενόχληση της Τουρκίας για την εξοπλιστική πολιτική της Ελλάδας είναι εμφανής και εκδηλώνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Το υπουργείο Άμυνας των γειτόνων πρωτοστατεί στις προκλήσεις και χθες προπαγάνδισε μέσω twitter τις επαφές εμπειρογνωμόνων του με τους Αμερικανούς αξιωματούχους για τον εκσυγχρονισμό της έκδοσης Viper των F-16. Ενδεχομένως με αυτόν τον τρόπο και τη σκληρή ρητορική ο Ταγίπ Ερντογάν να αντισταθμίζει την απόφασή του το “Αμπντούλ Χαμίτ Χαν” να κινηθεί κοντά στις τουρκικές ακτές περίπου στα 30 ναυτικά μίλια. Η NAVTEX έχει ισχύ έως τις 7 Οκτωβρίου και πρόσφατα ο υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας, Φατίχ Ντονμέζ, ανέφερε ότι χρειάζονται 45-60 ημέρες για να ολοκληρωθεί η πρώτη γεώτρηση προκειμένου να έχουν κάποια στοιχεία. Ο χρόνος που απαιτείται για τις έρευνες είναι από τους λόγους που η επόμενη περίοδος αναμένεται, εκτός απροόπτου, να είναι ήσυχη, τουλάχιστον στο πεδίο της νοτιοανατολικής Μεσογείου. Το κρίσιμο είναι κατά πόσο η NAVTEX που θα ακολουθήσει θα αφορά πάλι αποκλειστικά τουρκικής δικαιοδοσίας ύδατα. Δεν αποκλείεται στο εσωτερικό της χώρας η αντιπολίτευση να πιέσει τον Ερντογάν σε μια πιο σκληρή στάση. 

Με τον πληθωρισμό στην Τουρκία να κινείται περίπου στο 80% και τα βασικά είδη διατροφής να έχουν εκτιναχθεί στα ύψη ο Ερντογάν εκτιμάται πως δεν είχε πολλά περιθώρια για “εθνικιστικούς παλληκαρισμούς”. Απλώς να συντηρήσει την κρίση στην περιοχή. Πρέπει να έχει υπολογίσει, άλλωστε πως πιθανότατα ένα επεισοδιακό καλοκαίρι θα προκαλούσε ανάσχεση του τουριστικού ρεύματος στη χώρα του που αποτελεί μια βασική πηγή εσόδων αυτή την περίοδο. 

Υπάρχει περίπτωση ο Τούρκος πρόεδρος να έχει επιλέξει το ρίξει τους τόνους με τη Δύση σε αυτή τη φάση; Έμπειροι αναλυτές δεν το αποκλείουν, καθώς η αντιπαράθεση της Ευρώπης με τη Ρωσία έχει φτάσει σε ένα κρίσιμο σημείο και ο Ερντογάν εξακολουθεί να επιθυμεί να έχει τον ρόλο του διαμεσολαβητή. Πόσους πόντους θα έπαιρνε προεκλογικά αν μπορούσε να ισχυριστεί ότι μια κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία είχε τη δική του σφραγίδα; Είναι αναμφισβήτητα ένας από τους στόχους του. Βεβαίως το “φλερτ” με τη Μόσχα δεν έχει σταματήσει με τις πληροφορίες να αναφέρουν πως οι δυο πλευρές συζητούν τρόπους διευκόλυνσης των τουρκικών πληρωμών για τη προμήθεια φυσικού αερίου. Αν μάλιστα καταφέρει να πείσει τον Βλάντιμιρ Πούτιν να πάρει το “πράσινο φως” για να πραγματοποιήσει μια νέα εισβολή στη Συρία αυτό θα δημιουργήσει και πάλι νέα δεδομένα.

Στην ελληνική πλευρά υπάρχει ικανοποίηση, καθώς διαπιστώνουν πως η τακτική που ακολουθήθηκε το προηγούμενο διάστημα έφερε αποτελέσματα και τα “καμπανάκια” που έχουν χτυπήσει οι σύμμαχοι έχουν αποδώσει. Η μερική “αδρανοποίηση” του Ερντογάν θα μπορούσε να εξηγηθεί και από το γεγονός πως στα κυπριακά θαλάσσια οικόπεδα δραστηριοποιούνται αμερικανικοί, γαλλικοί και ιταλικοί ενεργειακοί κολοσσοί.

Στην κυβέρνηση και στο υπουργείο Εξωτερικών και Άμυνας τηρούν στάση αναμονής, καθώς από όσα ανέφερε ο Τούρκος πρόεδρος κατά τον απόπλου του γεωτρύπανου είναι φανερό πως κάτι ετοιμάζει. Γνωρίζουν επίσης καλά ότι ο Ταγίπ Ερντογάν κινείται πλέον αποκλειστικά με γνώμονα τις εκλογές τις οποίες θέλει να κερδίσει πάση θυσία. Από την εξίσωση δεν πρέπει να βγει το γεγονός πως ο Μεβλούτ Τσαβουσογλου έχει μιλήσει για νέα επιστολή από τη χώρα του προν στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών για το θέμα της αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών. Στα τέλη Σεπτεμβρίου, πάντως το ετήσιο ραντεβού των ηγετών για το συνέδριο του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη θα δώσει μια ακόμα ευκαιρία στην Ελλάδα να διεθνοποιήσει την τουρκική προκλητικότητα. Στα μέσα Οκτωβρίου θα διεξαχθεί και η τακτική Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες όπου η ελληνική κυβέρνηση θα έχει κάνει ένα συνολικό “ταμείο” από την καλοκαιρινή στάση των γειτόνων.